Rollenspel: nep en onnatuurlijk!

Door assessmentacteur Suzanne Olde Rikkert

Ken je deze nog? Zonnatura reclame: te kleurig, te vrolijk, té witte tanden?
Nep.

Onnatuurlijke kleur- geur en smaakstoffen.

Veel mensen zien het rollenspel als een zonnatura-reclame: nep en ‘doen alsof’. En voelen zich daar heel ongemakkelijk bij.

En ja. Genoeg dingen te bedenken waarbij die gedachte kan kloppen, kijk maar:

Reden 1

Het rollenspel schrijft voor dat je een gesprek hebt met iemand die jij al zou kennen. (klant, medewerker, leidinggevende).

In het rollenspel ga je er dus van uit dat je mij al kent, terwijl je me nog nóóit hebt gezien…

Reden 2

Het rollenspel beschrijft de aanloop, inleiding of aanleiding voor het zometeen te voeren gesprek.

Het kan zo maar zijn dat je denkt: dit zou ik nooit zo hebben gedaan, dit zou ik nooit zo hebben laten gebeuren…

Reden 3

Je moet een gesprek voeren terwijl iemand alles observeert wat je zegt. Opnieuw een situatie die in het echt nooit zou voorkomen.

Toch wordt je in een assessment in zo’n situatie geplaatst. Hoe ga je dan om met zo’n ‘nep-situatie’? Hieronder zal ik 2 strategieën beschrijven die vaak worden toegepast. De één effectiever, de ander wat minder effectief

De Tunnel

Je vindt je weerstand en ongenoegen ‘terecht’. En zoals ik net heb aangegeven ís het rollenspel deels ook onnatuurlijk.

Je zult in het rollenspel voldoende aanwijzingen kunnen vinden voor het ‘neppe’ ervan. En het dus als minder valide beschouwen. Je raakt in een soort ‘tunnelvisie’ waarin je doel wordt je gelijk te bewijzen hoe stupide dat rollenspel eigenlijk is.

Nadelen:

  •  je bent afgeleid!!
  • de psycholoog en rollenspeler zien wél de validiteit, maar zien vooral je weerstand.
  • het idee geen eerlijke kans te hebben is geen fijn gevoel. (en met een niet-fijn gevoel presteer je minder…)
  • de kansen die voorbij komen om je vaardigheden te tonen zie je minder goed.

Voordelen:

  • het is een fijn gevoel om gelijk te hebben.

Dat lijkt kinderachtig, maar dat is het niet! In een stressvolle situatie kan ‘gelijk hebben’ juist enorm houvast bieden. Het is alleen een houvast waarin de kans om effectief te zijn veel kleiner is.

Maar zo hoeft het niet te zijn. Een andere strategie is namelijk deze:

Het Open Vizier

Je accepteert de onnatuurlijkheid van de situatie. Als een spel. In het stramien van de opdracht, met gebruikmaking van de echte vlees-en-bloed-persoon die tegenover je zit.

De acteur kan je meer helpen dan je denkt. (En velen gingen je succesvol voor.)

Vraag je af of je door de focus op het ‘neppe’ van het rollenspel nog in staat bent om optimaal te preseteren.

Nadelen:

  • Je moet je eigen drempel en/of weerstand overwinnen. Dat is hard werken.

Voordelen:

  • Je wordt echt en authentiek (daar wordt op gelet).
  • Je raakt in de ‘flow’ van het gesprek, je zit er in, en bent minder gemakkelijk af te leiden.
  • Je ziet hints, kansen en signalen waar je op kunt reageren.
  • Je kunt je kwaliteiten optimaal laten zien.

Hulp nodig?

Wat je enorm kan helpen is het oefenen van een rollenspel, en te leren hoe jij je voordeel kunt halen uit zo’n rollenspel. Oefen ‘moeilijke gesprekken’ en ‘doe alsof’ met iemand die je vertrouwt. Of vraag een professioneel rollenspelacteur om je te trainen.

Meer info over het rollenspel, en hoe dit voor te bereiden, vind je hier.