Wim Bloemers: 8 Redenen waarom je altijd een assessment moet doen

Door Wim Bloemers


    #1: Om die leuke baan te krijgen

    Als je een baan kunt krijgen en je moet daarvoor een assessment doen (vaak standaard HRM policy), waarom zou je dat dan niet doen? Waar ben je bang voor? Faalangst misschien? Je bent toch geen watje? Als je weigert, krijg je de baan niet, zo simpel is het. En zo kom je er nooit achter waar je grenzen en mogelijkheden liggen. Een werkgever kan van je vragen om te laten zien dat je inderdaad geschikt bent voor een baan. Iedereen kan namelijk wel zeggen dat hij of zij geschikt is, dat zegt nog niets. We leven in narcistische tijden en jij gaat toch ook niet met de eerste de beste in zee voor een relatie? Als er meer kandidaten zijn is het heel legitiem om via een assessment de beste kandidaat te kiezen. Dat is veel eerlijker dan bijvoorbeeld alleen managers interviews te laten doen, die laten zich vooral leiden door opportunistische motieven en gut feeling. Als een organisatie dus van je vraagt om een assessment te doen, is dat een teken van realisme en nederigheid: wij kennen onze grenzen, wij kunnen dit zelf niet en huren daarvoor specialisten in. Wie ben jij dan om te zeggen dat je het niet wilt doen? Dat getuigt van zelfingenomenheid en gebrek aan respect*. Bovendien kun je ook nog wat leren van een assessment. Een assessment kan kandidaten die zichzelf overschatten ook tegen zichzelf (en de werkgever) beschermen. Uiteindelijk gaat het om voortschrijdend zelfinzicht en een perspectief op een plek waar je tot je recht komt en een zinvolle bijdrage kunt leveren. En er zit altijd wel iets positiefs in een assessmentrapport. Ook al ben je het met de uitslag niet eens, dan nog kan zo’n rapport een keerpunt in je leven betekenen. Een assessmentpsycholoog zal je daar graag verder mee helpen. Kortom ga de uitdaging aan. Wees niet bang om te leren. Wees niet bang voor jezelf.

    #2: Om erachter te komen wat je allemaal kunt

    Met wat voor taken en in wat voor werkomgeving je het beste tot je recht komt? Waar je grenzen liggen en wat je valkuilen zijn? Wat je nog verder zou moeten ontwikkelen en hoe? Al deze punten kun je zelf ontdekken gedurende je werkzame leven. Dan ben je misschien zo’n 5 jaar bezig, maar soms veel langer, in verschillende (minder geslaagde) banen. Als je slim bent doe je een professioneel assessment zodat je een gecomprimeerde potentieel- of loopbaanscan krijgt in een bestek van 1 dag. Dan weet je direct waar je grenzen liggen en wat je mogelijkheden zijn. Waar je naar toe wilt en wat wijsheid is. Via een assessment krijg je een advies waar je anders misschien vele jaren mee worstelt. Je kunt met professionals in de slag die je helpen het beste uit jezelf te halen. Pak elk assessment wat je pakken kunt, totdat je merkt dat er niets nieuws meer naar boven komt. Vraag desnoods zelf een assessment aan. Ook autonomie heeft een prijs maar het betaalt zich dubbel en dwars terug.

  1. #3: Omdat objectieve feedback en goede instrumenten waardevolle zelfkennis opleveren

    In een goed assessment krijg je hiermee te maken in de vorm van professionele assessmentpsychologen en gevalideerde en betrouwbare tests en vragenlijsten. Eventueel via een rollenspel krijg je ook nog eens direct feedback op je actuele gedragsstijl. Een buitenkans dus om iets zinnigs over jezelf te leren. Let er wel op dat de psychologen lid zijn van het NIP en dat het helder is hoe het doel, inhoud, procedure, rapportage en terugkoppeling van het assessment er uitzien.

  2. #4: Omdat assessments vaak kwalitatief beter zijn dan standaard sollicitatiegesprekken

    Assessmentinstrumenten zijn zeker niet perfect, maar ze zijn beter en objectiever dan wat er in een zogenaamd interviews bij bedrijven gebeurt. Mensen in het bedrijfsleven discrimineren zonder dat ze het doorhebben, dat gebeurt in assessments met gekwalificeerde psychologen veel minder. Deze laatsten weten welke beoordelingsfouten en vertekeningen ze kunnen maken en hoe deze te voorkomen. Bovendien heb je bij een assessment recht op een nagesprek, dat richtinggevend kan zijn voor toekomstige loopbaanbeslissingen. Zorg wel dat je bij een NIP psycholoog zit. Dan heb je enige garantie dat er met goede psychometrische instrumenten gewerkt wordt. Vraag altijd een ontwikkeladvies, ook al valt er misschien niets te ontwikkelen. Dan weet je dat en het voorkomt dat je in een illusie verder leeft.

  3. #5: Omdat je kunt klagen als er iets misgaat

  4. Bij een assessment heb je tenminste een iets van een klachtmogelijkheid. Dat levert misschien niet heel veel op, maar het betekent dat een psycholoog zich nooit als een hufter mag manifesteren. Als het een serieuze psycholoog is (google op NIP lidmaatschap/beroepscode) is deze gebonden aan zijn/haar beroepscode. Dat betekent dat je met verantwoordelijkheid, respect, deskundigheid, en integriteit behandeld moet worden. Waar krijg je dat tegenwoordig nog op kosten van iemand anders?

  5. #6: Omdat je het er niet mee eens hoeft te zijn

    Als het assessment of de uitkomst niet klopt volgens jou, kun je eventueel ook de potentiële werkgever (opdrachtgever) benaderen en vertellen wat er volgens jou mis was met het assessment. Vertel dat je er een nare smaak aan hebt overgehouden, maar dat je toch dolgraag de baan wilt. Proactiviteit en doorzettingsvermogen zijn belangrijk om iets te bereiken en werkgevers waarderen dat. Blijkbaar is dat in het assessment onvoldoende naar voren gekomen in jouw geval. Bedenk dat het assessmentrapport een advies is, het is niet bindend.

  6. #7: Om een gratis loopbaanadvies te krijgen

    Vaak krijg je meer dan alleen een advies over je geschiktheid voor de functie. Het hangt er van af wat voor assessment het is en door wie het wordt uitgevoerd. Bij een vergelijkend selectie-assessment moet er een keuze worden gemaakt uit meerdere kandidaten. Dat kan het beste door een psycholoog die psychometrisch goede instrumenten gebruikt en een professionele beroepscode heeft. Daarbij heb je niets te verliezen. Als het gaat om een ontwikkel- of loopbaanadvies kun je er alleen maar van leren. In beide gevallen krijg je vaak tips en adviezen die je in je verdere loopbaan kunt gebruiken.

  7. #8: Omdat psychologen zich aan hun beroepscode moeten houden

  8. Omdat assessments door psychologen worden uitgevoerd die zijn gebonden aan hun beroepscode (NIP) heb je te maken met professionals die verantwoordelijkheid nemen, je met respect behandelen, en die deskundig en integer zijn. Het zal dus niet voorkomen dat er met de opdrachtgever achter je rug dingen worden besproken waar jij geen weet van hebt, of dat zaken voor verschillende uitleg vatbaar zijn en in jouw nadeel kunnen uitvallen.

  9. Assessments altijd doen dus. Maar onderzoek wel altijd goed wie de stakeholders zijn en wat jouw positie in het geheel is. Soms is er (toch nog) een verborgen scenario van de werkgever, en assessmentpsychologen worden (tot nu toe) betaald door de opdrachtgever. Daarbij zijn ze gebonden aan de beroepscode, maar ze houden wel degelijk rekening met het opdrachtgeversbelang. Ze moeten tenslotte ook eten. Als het gaat om een assessment in het kader van een reorganisatie/herplaatsing moet je echt eerst alles juridisch dichttimmeren, want voor je het weet ben je opeens ongeschikt voor iets wat je al 20 jaar naar volle tevredenheid deed en sta je op straat. Maar als je de psycholoog kunt vertrouwen krijg je misschien een uitweg uit een zinloze en energie vretende situatie.

  10. Als je dit in je achterhoofd houdt,kun je met een gerust hart een assessment ingaan: het is een unieke leerervaring waar je de rest van je leven profijt van zult hebben.

Bronnen:
Wim Bloemers (2014). De Nieuwe Assessmentgids, een oefenboek. Amsterdam, AMBO.
*Met dank aan Coos Poortman, docent economie, persoonlijke mededeling”