Het nieuwe assessment, managers en televisie: the dark side

Door Wim Bloemers

Een van de fundamenten van het nieuwe assessment (HNA) is dat iedereen zijn eigen manager wordt. Oftewel: managers zijn overbodig, tenminste in de zin dat ze continu manipuleren, met hun eigen belangen bezig zijn en vooral belangrijk gevonden willen worden. Zolang we dit soort gedrag tolereren en zelfs belonen hebben we geen recht van spreken.
Een mooie illustratie van bovengenoemde vormde Ben Verwaayen, oud CEO van KPN en British Telecom, auteur van het VVD programma en tegenwoordig actief bij Alcatel-Lucent. Hij werd zondag 19 augustus geïnterviewd in Zomergasten. De interviewer van Zomergasten, Jan Verleysen is Belgisch en filosoof. In België mag je als psycholoog geen hallo tegen je cliënten zeggen (te amicaal, het is daar nog meer likken en trappen dan bij ons). Onze interviewer schatte Verwaayen hoog in en zat helaas in de lik-funktie. Dus Verwaayen kreeg alle kans om zijn narcistische bak shit met managementpokon over de kijkers uit te strooien.
Filosofen en psychologen moeten inzicht aanbrengen, en soms moet je daarvoor een crisis bij iemand teweegbrengen. Dat zat er echter niet in die avond…
Volgens Verwaayen had het kapitalisme een goede en een slechte kant. Nou de slechte kant heb ik drie uur aangekeken, maar de goede kant heb ik dus niet gezien….Het mooiste om te zien was nog de stijl van Verwaayen, op alles wat onze Belg probeerde was het antwoord: nee dat is onzin, dat zie je verkeerd, waarna een kwartier uitleg volgde over inspiratie, bevlogenheid en de stem van je hart volgen.
Verwaayen toonde het prototype van de neurotische dwangmatige narcistische manager. Hij had nooit stress, hij zag overal direct de kern van, had een geheugen als een olifant, zijn vrouw regelde alles op de achtergrond, zijn Blackberry stond altijd aan en hij kreeg iedereen mee voor zijn ideeën. Leuk standaardprofiel voor een internetportfolio denk ik dan…
Hij had ooit 22 mensen ontslagen, en hij was ze persoonlijk allemaal langs gegaan (goede kant van het kapitalisme), sterker nog ze waren zijn vrienden geworden. Welnu, wat een opportunity diende zich aan toen Verwaayen moest toegeven (…) dat hij bij Alcatel Lucent iets te optimistisch was geweest. Inschattingsfoutje, er moesten daar 5000 mensen uit (stem van je hart volgen denk ik dan). Jan probeerde iets in de trend van een ‘sociaal plan of zo….’ maar waarom zei Jan dan niet: Ben dit is een one time opportunity: je gaat ze weer
allemaal langs en je hebt er 5000 vrienden bij voor het leven. Linked In en Facebook in een klap binnengetrokken….kun je ook je Blackberry eens uitzetten! Waarom is er geen interviewer die op confronterende humoristische en empathische wijze kan spiegelen dat zo iemand een zelfingenomen hyperactieve narcist is, met een totaal gebrek aan zelfbewustzijn? Daar kun je dus blijkbaar CEO van een multinational mee worden. Verwaayen is blijkbaar nooit geassessed, of het was een heel slecht assessment met het karakter van een CEO- happiness sheet. Het interessante is dat dit interview de vraag opende naar de relatie tussen minder prettige karakterkenmerken (the dark side, waaronder o.a narcisme, psychopathie, machiavellisme, passief-agressief gedrag) en maatschappelijk of financieel succes (whatever).
Verwaayen die als een losgeslagen Thalys liet zien waar inspiratie en de stem van je hart volgen toe kan leiden….namelijk als werknemer je bek houden, luisteren en doen wat ik zeg. Dat is pas inspiratie! Management 2012!

Het wordt hoog tijd dat Verwaayen zelf eens een assessment aanvraagt om tot bezinning gebracht te worden. Dat zit er echter niet in vrees ik. Daarmee werd tegelijkertijd de achilleshiel van het nieuwe assessment blootgelegd: zonder zelfinzicht is autonomie een heilloze weg. Misschien dat iemand van die 5000 werknemers bij Alcatel Lucent Verwaayen tot inkeer kan brengen….Voor Verleysen is er meer hoop: die moet de cursus klinische gespreksvoering gaan volgen, met de nadruk op het geven van confrontaties. Kan hij de volgende keer iemand als Verwaayen zonder problemen op empathische wijze met zichzelf in
botsing brengen. Wordt het toch nog leuk op tv.